Het recente tekort aan stro en hooi in delen van Noord-Amerika en Europa heeft geleid tot een stortvloed aan vragen over wat gebruikt kan worden als vervanging voor compostbestanddelen. We dachten dat een snelle blik op de materialen die Dr. Lee Schisler in de jaren 80 op de North America Mushroom Conference noemde, en op andere materialen die mogelijk beschikbaar zijn in Noord-Amerika en elders, interessant zou kunnen zijn. Er zijn mogelijk materialen die we hier niet bespreken en die gebruikt kunnen worden als compostbestanddeel, maar waarschijnlijk in gebieden waar betere materialen niet direct beschikbaar zijn.
Bulk ingrediënten
Stro, of het nu gaat om puur tarwestro of stro van paardenmest, is wereldwijd het meest gebruikte bulkmateriaal. Andere soorten zoals gerst en rogge kunnen ook worden gebruikt, hoewel de composteringsmethoden voor deze soorten stro moeten worden aangepast. Het stikstof-, cellulose-, hemicellulose- en ligninegehalte van dit stro kan variëren afhankelijk van de soort, maar de verschillen hangen waarschijnlijk meer af van waar en hoe het wordt geteeld. Rijststro, hoewel gebruikt in Zuidoost-Azië, is over het algemeen geen wenselijk materiaal omdat het fysiek kort, taai en moeilijk afbreekbaar is. Haverstro is ook een slecht materiaal; tijdens het composteren wordt het snel plat en zacht, wat bijdraagt aan anaërobe omstandigheden. Sorghum en suikerrietvoer kunnen worden gebruikt, maar de stengels moeten fysiek worden vermalen voordat het composteringsproces begint.
Maïsvoer wordt steeds vaker gebruikt; ons onderzoek suggereert dat 25% wellicht het maximum is dat aan een strohooiformule kan worden toegevoegd zonder de opbrengst negatief te beïnvloeden. De structuur ervan kan ook het gebruik ervan beperken in systemen die het voer niet fysiek hakken. In Pennsylvania en delen van Canada is mulchhooi een veelgebruikt bulkingrediënt, waarbij timothee en boomgaardgras de meest voorkomende variëteiten zijn. Alfalfa kan worden gebruikt, maar heeft een hoger stikstofgehalte en kan fysiek lastiger te composteren zijn. Over het algemeen worden in hooiformules andere bulkingrediënten gebruikt om extra koolhydraten aan de formule toe te voegen. Deze bulkingrediënten omvatten maïskolven (gemalen of gepelletiseerd) en katoenzaaddoppen (zoals ze zijn of gepelletiseerd). Minder gebruikelijk zijn producten zoals hardhouten schors of houtsnippers; bladverliezende bladeren worden seizoensgebonden gebruikt op een vooruitstrevend bedrijf, maar de verzameling en opslag van dit materiaal is een uitdaging. Aardappelschil- en snijafval is een optie, maar wordt waarschijnlijk niet vaak gebruikt vanwege problemen die gepaard gaan met de verwerking en opslag van deze materialen met een hoog vochtgehalte.
Andere bulk-ingrediënten die zijn geprobeerd, zijn pinda's en rijstkaf, maar deze bevatten veel lignine en zijn moeilijk af te breken in de korte composteringstijden die de meeste commerciële boerderijen hanteren. Naaldhoutschors bevat (fenolische?) stoffen die giftig zijn voor fase 2-microben en champignonmycelium. Kenafkern, een bijproduct van het vezelinzamelingsproces, en gerecycled papierafval zijn mogelijke ingrediënten, maar in kleine hoeveelheden, bijvoorbeeld niet meer dan 5-10% van het totale volume. Aanvullend onderzoek is nodig, aangezien papierafval er tegenwoordig heel anders uitziet dan toen dit werk voor het eerst werd gerapporteerd in de jaren 1970. Op dit moment beschouwen we gebruikte champignoncompost als een vulmateriaal zonder bruikbare voedingsstoffen of als een manier om kleine hoeveelheden af te voeren; er wordt echter onderzoek gedaan om te bepalen of grotere hoeveelheden kunnen worden gebruikt als bulk-ingrediënt of als supplement. Champignonstronken worden vaak in compost gegooid, maar voegen weinig toe aan de waarde van de compost.
Supplementen
De "anorganische" stikstofbronnen, die geen koolhydraten bevatten, worden van oudsher alleen in synthetische formules gebruikt en in hoeveelheden van maximaal 25 kg per ton droge stof aan andere ingrediënten. De meest voorkomende en enige die nog steeds gemakkelijk verkrijgbaar is, is ureum. Dit wordt vaak gebruikt in formules met puur tarwestro als startingrediënt om het stro al vroeg in het preconditioneringsproces te "verzachten". Calciumcyanamid zou een vervanging kunnen zijn, maar de pH moet worden aangepast en het is geen algemeen verkrijgbaar ingrediënt en wordt daarom niet veel gebruikt. Deze anorganische supplementen moeten vroeg in het composteringsproces worden toegevoegd en zijn niet gemakkelijk beschikbaar voor de Fase II-microben.
Meer "organische" supplementen, met koolhydraten die direct beschikbaar zijn, zijn waardevol maar duurder en worden daarom over het algemeen later in het composteringsproces gebruikt om een uitgebalanceerde formule te garanderen. Deze ingrediënten omvatten meer gangbare materialen zoals bier- en/of distilleerdersgraan, cacaobonendoppen (bevatten een olie die microben lusten), katoenzaadmeel, ingestrooide pluimveemest, gemalen sojabonen, raapzaadzeef en suikerrietbagasse. Pluimveemest voor vleeskuikens wordt het meest gebruikt, maar ook gedroogde en verwerkte legpluimveemest kan worden gebruikt. Het stikstofgehalte van pluimveemest kan variëren afhankelijk van de bron, het aantal koppels dat erop loopt en andere factoren. Het is daarom raadzaam om het stikstofgehalte regelmatig te analyseren. Vloeibare pluimveemest wordt gebruikt in sommige tunnels die hiervoor zijn ontworpen. Raapzaadoliemeel (expeller of oplosmiddel) of zeefmateriaal is waarschijnlijker verkrijgbaar in de noordelijke staten en in Canada.
Andere minder gebruikelijke supplementen zijn gedroogde brouwersgist, boekweitmeel, wonderbonenmeel, maïsglutenvoer (inclusief zemelen), maïsglutenmeel, verenmeel, vismeel, lijnzaadmeel (lijnzaad), moutkiemen, pindameel, saffloermeel (expeller of oplosmiddel), sesammeel (expeller of oplosmiddel), monocellulair eiwit, sojazeefsel, sojameel (expeller of oplosmiddel), cacaodoppen, suikerbietenpulp (bron van koolstof), zonnebloemmeel (expeller of oplosmiddel), tarwezemelen, tarwekiemmeel en tarwemeel. Verenmeel bevat veel stikstof, dus een goede verdeling in de menging is belangrijk. Vismeel bevat veel vocht en is moeilijk te verwerken.
Andere meststoffen uit de feedlot kunnen worden gebruikt als ze rijkelijk op stro worden gestrooid met een effectieve voorbehandelingsperiode. Ik ken echter een kleine hobbykweker die rechtstreeks koeienmest (geen stro) composteerde en met succes champignons kweekte. Bloedmeel bevat stikstof, maar in een vorm die in fase II nauwelijks beschikbaar is voor de microben. Appelpuimsteen en pens zijn te zuur en worden snel anaeroob; daarom voegen ze geen gewenste eigenschappen toe aan de formule.
Zoals u ziet, is er een grote verscheidenheid aan grondstoffen beschikbaar, en het is aan ieder van u om te beslissen welke voor u geschikt zijn. Wat in het ene deel van de wereld, of op de ene boerderij, werkt, werkt niet per se in een ander systeem. De beschikbaarheid van materialen en de economische aspecten spelen ook een belangrijke rol bij de keuze van welke grondstoffen voor u geschikt zijn.
Wij, als Mushroom Matter, kregen de kans om een kijkje achter de schermen te nemen bij GTL Europe, een toonaangevende speler in de wereld van de champignonteelt en compostering. Wat ons meteen opviel, was de bescheiden en nuchtere aanpak van het bedrijf. Zonder al te veel opsmuk tonen ze professionaliteit en richten ze zich op het leveren van op maat gemaakte oplossingen die de toekomst van hun klanten helpen vormgeven.
Missie en visie
GTL Europe staat voor innovatieve, op maat gemaakte totaaloplossingen die wereldwijd de teelt en compostering van champignons naar een hoger niveau tillen. Deze doelstelling wordt gedreven door hun technische expertise en toewijding aan langdurige klantrelaties. Ruud Keunen, Sales Manager bij GTL, verwoordt het treffend: ''Daar waar wij toegevoegde waarde kunnen leveren, leveren wij.' Hun kernactiviteit is om een langetermijnpartner te zijn en altijd samen te werken om de groeiambities van hun klanten te realiseren.
De oorsprong van GTL Europe - Geraedts + Thilot + Lemmen
In 1996 zag Jack Lemmen een kans in de markt: er waren nog geen bedrijven die complete turnkey-oplossingen voor compostbedrijven en kwekerijen aanboden. 'Klanten werden steeds groter en hun behoeften veranderden. Er was meer vraag naar op maat gemaakte systemen die niet alleen technisch in orde waren, maar ook vooruit keken naar de toekomst,' zegt Ruud. Dit leidde tot de oprichting van GTL Europe, dat sindsdien een pionier is in het leveren van geïntegreerde systemen die perfect passen bij de visie van hun klanten.
Innovatie en duurzaamheid
Tijdens ons bezoek werd duidelijk dat een stabiele en vooruitstrevende partner voor de paddenstoelenmarkt. Zoals Ruud het zegt: 'Er is altijd een oplossing te vinden, en dat is precies waar wij in excelleren. Wij zijn een stabiele partner die met onze klanten meedenkt en langetermijnvisies ontwikkelt.'
GTL heeft daarom flink geïnvesteerd in automatisering. Een goed voorbeeld is hun picking-optimalisatiesysteem, dat plukkers ondersteunt bij het selecteren van champignons. Dankzij het kantelbare ontwerp van de machine werken plukkers ergonomischer.
GTL wordt gemotiveerd om te innoveren door constante ontwikkelingen in de paddenstoelenmarkt. Zo is de kiloprijs van paddenstoelen veel hoger dan die van andere groenten en fruit, wat de druk op het productieproces vergroot. Ook de beschikbaarheid van personeel speelt een belangrijke rol - het wordt steeds moeilijker om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden voor de verschillende taken in het proces. Concurrentievermogen vereist ook constante verbetering en innovatie om gelijke tred te houden met de vraag van de markt. Dit alles heeft GTL ertoe aangezet om verder te investeren in nieuwe technologieën om zowel de productiviteit als de werklast te verbeteren.
Daarnaast heeft GTL automatische verpakking ontwikkeld, die nieuwe verpakkingsoplossingen onderzoekt om de gehele productieketen te verbeteren. Dit type innovatie, gekoppeld aan hun ervaring, maakt GTL een pionier in de industrie.
Turnkey projecten
Een ander belangrijk onderdeel van GTL Europe's werk is hun focus op turnkey-projecten. Van de eerste ideeën tot de complete installatie van systemen voor de champignonteelt en compostering, GTL verzorgt het hele proces. Ruud legt uit: 'Onze projecten duren meestal tussen de 12 en 14 maanden, afhankelijk van de omvang en complexiteit. We zorgen ervoor dat alles op maat wordt gemaakt, zodat het perfect aansluit bij de eisen van de klant.' De focus op maatwerk zorgt ervoor dat GTL-klanten altijd de beste oplossing krijgen die niet alleen nu, maar ook op de lange termijn goed werkt.
Menselijke relaties
Wat wij bijzonder vonden is de menselijke kant van GTL Europe. Ruud en zijn team zijn trots op de lange en stabiele relaties die zij onderhouden met klanten.''Wij vinden het belangrijk dat we niet zomaar een leverancier zijn. We willen een echte gesprekspartner zijn. En dan gaat het niet alleen om techniek, maar vooral om de visie van de klant te begrijpen en die samen waar te maken.' Deze langetermijnrelaties vormen de ruggengraat van het bedrijf en het lijkt erop dat GTL Europe zowel investeert in technologie als in de mensen waarmee ze werken.
Afdelingen en expertise
GTL Europe heeft vier hoofdafdelingen: Constructions, Equipment, Controls en Engineering. Deze afdelingen werken nauw samen om op maat gemaakte oplossingen te bieden die het gehele proces van champignonteelt en compostering bestrijken. Van ontwerp en engineering tot installatie en inbedrijfstelling, GTL is bij elke stap betrokken. Ze bieden klantgerichte ontwerpen, technische expertise en een brede kennis van wet- en regelgeving rondom de sector.
We waren onder de indruk van hun nuchtere blik, brede marktkennis en durf om te investeren. Wat ons ook opviel, is dat bij GTL lange aanstellingen eerder regel dan uitzondering zijn. Ook is er volop ruimte voor jong talent, een mooie ontwikkeling in de paddenstoelensector.
Leuk detail: alle vergaderruimtes zijn vernoemd naar de woonplaatsen van hun medewerkers. GTL is in alle opzichten een inspirerend bedrijf en u hoort en ziet meer van hen op ons platform Mushroom Matter!

Total Mushroom Service is eigendom van Jeroen van Lier en is een in Nederland gevestigd bedrijf met meer dan 25 jaar ervaring in de champignoncomposteer- en productie-industrie. Het bedrijf biedt onafhankelijk en onbevooroordeeld advies, trainingen en meer ter ondersteuning van compostering en champignonteelt.
Een van de belangrijkste specialisaties van Total Mushroom Service is het geven van advies op maat aan composteringsbedrijven en champignonkwekerijen. Ze helpen om kosten en opbrengsten in balans te houden, waardoor telers duurzaam kunnen ondernemen. Het bedrijf biedt inzicht in alle aspecten van het bedrijf, inclusief het teeltproces zelf, om de bedrijfsvorming te optimaliseren en tot een winstgevende business case te komen. Jeroen: 'Bij Total Mushroom Service begeleiden we het traject van begin tot eind en zorgen we voor succes op de lange termijn door monitoring en evaluatie van de adviezen die we geven. Als eigenaar van het bedrijf vind ik het belangrijk dat onze klanten zo goed mogelijk worden ondersteund en hun doelen bereiken in de champignoncomposteer- en productie-industrie.'
'Het starten van een winstgevende onderneming in de champignon- en composteerindustrie vereist managementvaardigheden en kennis van de huidige markt en het teeltproces'.
Wij leveren alle benodigde kennis om startende ondernemers een stevige basis te geven. Op basis van de ervaring, doelstellingen en omvang van de onderneming kan een plan worden gemaakt om samen het gewenste doel te bereiken.
Het bedrijf biedt cursussen en trainingen op maat aan, die op locatie kunnen worden gegeven. De cursussen zijn gericht op specifieke wensen, zoals het opleiden van personeel of het opfrissen van ervaren medewerkers. Total Mushroom Service blijft ook na de training betrokken en zorgt voor structureel toezicht op de benodigde processen.
Naast bovenstaande diensten levert Total Mushroom Service technische bouwbegeleiding bij de bouw, uitbreiding of renovatie van champignonkwekerijen. Met 25 jaar ervaring in de branche kan Jeroen ondersteuning bieden in elke fase van het bouwproces.
Total Mushroom Service kan ook ondersteuning bieden bij andere technische en bedrijfsmatige vraagstukken in de champignonmarkt, waaronder bedrijfseconomische begeleiding.
Neem dan contact op met Total Mushroom Service hier
